HTML nedir?
NCSA yani National Center
for Super Computing Association, değişik firmalar ve bölgeler arasında
belge çeşitliğine bir son vermek için hiper metin veya hiper text
olarak bilinen HTML işaretleme dilini tanımladı. Bu dil tarayıcı adı
verilen yazılımlarda sayfanın gereken biçimde görünmesini sağlar.
Sayfa hangi yazılım kullanılırsa kullanılsın aynı biçimde görünecek.
Bugün HTML geliştirme ve yaygınlaştırma işini içine sindiremeyen bazı
tekel firmalar kendi kodlarını yerleştirmeye çalışsalar dahi HTML salt
metin belgelerden sonra dünyada kendi yerini edindi. Tarayıcı
yazılımınız sayfanın kaynak kodunu gösterme seçeneği varsa
beğendiğiniz bir sayfanın nasıl yazıldığını görebilirsiniz. Örneğin
Netscape'de View Source seçeneğini seçerek şu an okumakta olduğunuz
sayfanın HTML kodunu görebilirsiniz. Bu kodlardan oluşan belgeye HTML
belgesi denmektedir. HTML standardının tanımını bugün
http://www.w3.org yapmaktadır. Tüm
sorunlarda referans olan kar amacı gütmeyen bu kurumdur.
HTML belgelesinin tarayıcı
tarafından uygun bir biçimde görünebilmesi için uygun şekilde
başlamalı ve sonlanmalı. Tüm sayfa bu başlangıç ve son arasında yer
alır.
Bir HTML sayfasının en
basit biçimi şu şekilde:
<HTML>
<HEAD>
<TITLE>
</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
Sayfanın ana bölümü burada olacaktır.
</BODY>
</HTML>
Burada dikkat etmeniz
gereken bir şey var. Başlama işaretleri köşeli parantez içinde (<
>), bitiş işaretleri (</ >)
kesmeli köşeli parantez içinde yer alıyor.
Örneğin HTML sayfasının
başlangıcı <HTML> ile açılır,
</HTML> ile kapatılır.
Başlamak için yukarıdaki
kodu kopyalayıp istediğinizi yere yapıştırabilirsiniz. Bu belgeyi salt
metin olarak ve *.htm uzantısı ile kaydedin. Belgenizi artık herhangi
bir tarayıcıda görebilirsiniz.
HTML öğrenmenin en iyi
yolu onu kullanmaktır. Kullandıkça kullanımını bilmediğiniz yeni
işaretleri öğrenecek daha gelişmiş sayfalar yapabileceksiniz.
Kullandığınız metin düzenleme programında bul/değiştir özelliği
bulunması toplu değişiklikler yapmanızı kolaylaştırır. Yaptığınız her
sayfa ile yeni şeyler öğreneceksiniz.
Doküman Renkleri
Sayfadaki ana renkler,
arkaplan görüntüsü ve bazı diğer öznitelikler
<BODY> işareti tarafından kontrol edilirler.
Dokümandaki öznitelikler
<BODY> gibi basit bir işaretin şu şeklide
değiştirilmesi ile oluşur.
<BODY bgcolor="#xxxxxx"
text="#xxxxxx"
link="#xxxxxx"
vlink="#xxxxxx"
alink="#xxxxxx">
bgcolor: doküman arkaplan rengi
text: dokümandaki yazının rengi
link: linklerin rengi
vlink: daha önce ziyaret edilmiş
linklerin rengi
alink: üzerine tıklandığında aktifleşen
linkin alacağı renk.
Bünların hepsini aynı renk
yapmayın yoksa hiç bir şey göremeyebilirsiniz. Bunların herhangi
birini kullanabilir veya sadece <BODY>
yazarak hiç birini kullanmayabilirsiniz. Bu durumda sayfa
görüntülenirken kullanıcı tarayıcısının önceden ayarlı renkleri
kullanılacaktır. Renkleri değiştirmek için sadece yukarıdaki
xxxxxx
leri istediğiniz renk ile değiştirin.
İşte kullanabileceğiniz
bir kaç renk:
-
Beyaz =
FFFFFF
-
Sarı =
FFFF66
-
Kırmızı =
FF0000
-
Gri =
CC9999
-
Mavi =
0000FF
-
Yeşil =
00FF00
-
Siyah =
000000
-
Turkuaz =
00FFFF
-
Majenta =
FF00FF
-
Mor =
CC33FF
-
Açık Mavi =
00CCFF
Renklerde ilk iki harf
maviyi, ikinci iki harf yeşili ve üçüncü iki harf kırmızıyı kontrol
eder. Her renk Hexadesimal yani 16 tabanlı olarak belirtilir ve 00'dan
FF'ye kadar 256 farklı değer arasında değişebilir. Bu şekilde
belirtilebilen renk sayısı 16.777.216'dır.
Renkler
hakkında internet'te daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Beğendiğiniz bir
sayfanın renklerini taklit etmek için tarayıcıdaki "View Source"
komutunu kullanarak <BODY> içindeki
renkleri kopyalayabilirsiniz.
Öneri başlamak için en
basit renkleri kullanabilirsiniz:
<body text="#000000" bgcolor="#FFFFFF" link="#0000EE" vlink="#551A8B"
alink="#FF0000">
Deneme ve yanılmalarınız
devam ederken, bir süre sonra body işaretlerinden oluşan kendi
kütüphaneniz olacaktır.
Body içinde belirtilebilen
özniteliklerden biride kenarlardır:
<BODY TOPMARGIN=0 LEFTMARGIN=0 MARGINWIDTH=0 MARGINHEIGHT=0>
Margins
Arkaplan görüntüleri,
sayfa duvarkağıdı
Sayfada düz arkaplan
yerine renkli görüntüler kullanmak için
background="resimadı" işareti kullanılmaktadır. Örneğin
sayfanızda zemin.jpg adlı resimi kullanmak için
<BODY BACKGROUND="zemin.jpg" text="#000000" link="#0066CC" vlink="#336600">
işaretini
kullanabilirsiniz.
Bu resim sayfa ile aynı
dizin içerisinde bulunmalı ve adı küçük/büyükharf olarak tag'de
yazılan biçimi ile aynı olmalıdır. İnternet üzerindeki sistemlerin
hiçbirinde dosya isimlerinde Türkçe harfler kullanılmamaktadır.
background işareti bgcolor ile
birlikte kullanıldığında arkaplan resmi yükleninceye kadar sayfa
bgcolor renginde görünecektir.
Yatay çizgiler
sayfa içerisinde
istediğiniz yere <hr> (horizontal ruler)
işareti ile yatay bir çizgi atabilirsiniz. Bu çizgi aşağıdakine
benzeyecektir:
Bu yatay çizigye bir kaç
ekstra özellik kazandırmak mümkün:
Kalınlık:
SIZE=sayı
Hizalama: ALIGN=LEFT/RIGHT/CENTER
Genişlik: WIDTH=yüzde veya
WIDTH=sayı
Gölgesiz: NOSHADE
Bu özellikleri
birleştirerek:
<hr size=10 align=left noshade width=50%>
aşağıdaki gibi bir çizgi
yapmak mümkün:
Sola dayalı, 10 piksel genişliğinde, gölgesiz, ve sayfa genişliğinin
yarısı genişlikte bir çizgi.
Web sayfalarında
gördüğünüz bir çok süslü çizgi <hr>
işareti ile değil, resimler kullanılarak oluşturulmuştur.
Sırasız listeler
Kendi sırasız
listelerinizi <ul> (unordered list)
işaretini kullanarak yaratabilirsiniz. Nokta olması istenen her liste
maddesi başında <li> bulunmalıdır. Komut
biçimi şu şekilde:
<ul>
<li>Birinci madde
<li>İkinci madde
<li>Üçüncü Madde
</ul>
Sırasız liste şu şeklide
görünecektir.
-
Birinci madde
-
İkinci madde
-
Üçüncü madde
Sırasız listeler
istendiğinde iç içe döngülendirilebilir.
<ul>
<li>Birinci madde
<li>İkinci madde
<ul>
<li>İkinci madde birnici şık
<li>İkinci madde ikinci şık
</ul>
<li>Üçüncü madde
</ul>
Döngülendirilmiş liste şu
şekilde görünecektir.
-
Birinci madde
-
İkinci madde
-
İkinci madde birinci
şık
-
İkinci madde ikinci
şık
-
Üçüncü madde
Sıralı veya Numaralı
listeler
Sıralı listeler yaratmak
için <ol> (ordered list) işaretini
kullanabilirsiniz.
<ol>
<li>Birinci madde
<li>İkinci madde
<li>Üçüncü Madde
</ol>
Listeniz aşağıdaki gibi
görünecektir.
-
Birinci madde
-
İkinci madde
-
Üçüncü madde
Sıralı listeler sırasız
listeler gibi döngülendirilebilirler. Ayrıca sıralı ve sırasız
listeler ile karışık iç içe döngüler oluşturmak mümkündür.
Tanım listeleri
Tanım listesini en iyi
açıklamanın yolu bir örnek göstermektir.
<dl>
<dt> Elmalar
<dd> Elmalar hakkında bilgi burada
verilmektedir.
<dt> Armutlar
<dd> Armutlar hakkında bilgi burada
verilmektedir.
</dl>
İşte yukarıdaki tanım
listesi aşağıdaki şekilde görünecekir.
-
Elmalar
-
Elmalar hakkında bilgi
burada verilmektedir.
-
Armutlar
-
Armutlar hakkında bilgi
burada verilmektedir.
<dl>
bunun bir liste olduğunu gösterir.
<dt> bunun bir liste terimi olduğunu
gösterir.
<dd> bunun bir liste maddesi olduğunu
gösterir.
Başlıklar
Tarayıcılar altı başlık
düzeyini kabul ederler.
<h1>Birinci düzey başlık</h1>
<h2>İkinci düzey başlık </h2>
<h3>Üçüncü düzey başlık </h3>
<h4>Dördüncü düzey başlık </h4>
<h5>Beşinci düzey başlık </h5>
<h6>Altıncı düzey başlık </h6>
İşte yukarıda tanımlanan
başlıklar aşağıdaki gibi görüneceketir.
Birinci düzey başlık
İkinci düzey başlık
Üçüncü düzey başlık
Dördüncü düzey başlık
Beşinci düzey başlık
Altıncı düzey başlık
Ortalama
Resim veya metinleri
<CENTER> işaretleri arasına alarak
ortalayabilirsiniz.
Örnek olarak
<center>
Bu yazı ortalanacaktır </center>
yazısı aşağıdaki gibi
görünecektir:
Bu yazı ortalanacaktır.
Ortalanan birden fazla
satır varsa başlangıç ve bitiş işareteri arasındaki tüm satırlar
ortalanır.
HTML 3.0'da Dvisin
içerisinde align: "Left", "Right"
ve "Center" tanımlı. Html 4.0 Tag'ı olan
Align:"Justify" bir çok Browserde sorun yaratabilir. Bu nedenle
sayfanız düzgün görünsün istiyorsanız bir süre için kullanmamanızı
öneririm.
<DIV
ALIGN="CENTER">Bu yazı ortalanacaktır</DIV> ve
<CENTER> Bu yazı ortalanacaktır </CENTER>
arasındaki tek fark <CENTER> işaretinin
tüm tarayıcılar tarafından desteklenmesidir.
Ön biçimli metin:
Bazen daha önce yazdığımız
ve biçimlendirdiğimiz metinleri HTML içerisinde biçimleri bozulmadan
kullanmak gerekir. Bu durumlarda metin parçasını
<pre> işareti içine koymak yeterlidir.
Örnek:
b e n
d a ğ ı nık
b i r
ada m ı m
bır ak ın
dağ ı nık
k a l s ı n
<pre>
içine aldığımız metinlerin biçimi korunmuş olacak.
Koyu, eğik, vs.
Bir metin parçasının
biçimini bu işaretler ile kolayca değiştirebilirsiniz.
Koyu görünmesini
istediğini metin parçasını <b> işaretleri
içine yerleştirin.
<b>
Koyu yazı </b>
Yazınız aşağıdaki gibi
görünecektir.
Koyu yazı
Eğik görünmesini
istediğiniz yazıyı <i> işaretleri arasına
yerleştirin.
<i>
Eğik yazı </i>
Yazınız aşağıdaki gibi
görünecektir.
Eğik yazı
Hem eğik hem koyu
görünmesini istediğiniz yazıda her iki işareti kullanabilirsiniz.
<b><i> Koyu ve Eğik Yazı</i></b>
Yazınız aşağıdaki gibi
görünecektir.
Koyu ve Eğik Yazı
Her iki işareti
kullandığınız durumda işaretleri açma sırasına göre kapatmalısınız.
Örneğin Koyu yazı eğikten önce açılmışsa, sonra kapatılmalıdır.
Aşağıda anlatılan işaretler için aynı kurallar geçerlidir.
Diğer komutlar gayet basi
ve kullanımı diğerleri gibidir. Her birinden birer örnek yeter diye
düşünüyorum.
<U>Alt Çizgili</U>
Alt Çizgili
<STRIKE>Üstü
Çizgili</STRIKE>
Üstü Çizgili
<Strong>Güçlü</Strong>
Güçlü
<EM>Vurgu</EM>
Vurgu
<BIG>Büyük</BIG>
İç içe döngü OK
Büyük
<Small>Küçük</Small>
İç içe döngü OK
Küçük
<SUB>
Alt yazı </SUB>
Alt yazı Alt yazı
<SUP> Üst yazı </SUP>
Üst yazı Üst yazı
<FONT SIZE=+1> </FONT> Font boyutunu arttırır.
<SAMP>Örnek Kod </SAMP>
Örnek Kod
<CODE>Örnek Kod </CODE>
Örnek Kod
<TT>Teletype </TT>
Teletype
<VAR>Değişken Notu </VAR>
Değişken
<CITE>Kısa
Not </CITE>
Kısa Not
Göz kırpan şeyler:
Basit bir işaret ile
metinde bir noktanın yanıp sönerek göz kırpmasını sağlayabiliriz.
You can make text or graphics blink on and off by surrounding them
with tags.
İşte işaret:
<blink>
Yanıp sönerim! </blink>
Ve yazı böyle
görünecektir.
Bunu fazla yapmamaya
dikkat edin.
Yazıtipi rengi:
<FONT COLOR=#KKYYMM>
Yazının bulunduğu yer </FONT> Yazı rengini değiştirir
İlk iki harf kırmızı
pixeli, orta iki harf yeşil, son iki harf mavi pixel renk değerini
belirler. Değerleri 0-F arası değişebilir. 000000 hepsi sönük yani
siyah, FFFFFF hepsi tam şiddet yani beyaz...
<FONT COLOR="#000000">Siyah</FONT>
<FONT COLOR="#FF0000">Kırmızı</FONT>
<FONT COLOR="#00FF00">Yeşil </FONT>
<FONT COLOR="#0000FF">Mavi</FONT>
<FONT COLOR="#FFFF00">Sarı</FONT>
<FONT COLOR="#FF00FF">Mor</FONT>
<FONT COLOR="#00FFFF">Turkuaz</FONT>
<FONT COLOR="#FFFFFF">Beyaz</FONT>
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Yazı Tipleri:
<font face="Kidprint">Font biçimi </font> ile yeni nesil
tarayıcılar için yazıtipi tanımı yapılabilmesine rağmen bu yazıtipinin
aynı zamanda diğer işletim sisteminde ve kullanıcıda bulunması
gerekir. Bu kısıtlılık nedeniyle sayfaları hazırlarken kullanıcının
varsayılan yazıtipi ile okunabilmesi için mümküm olduğu kadar
yazıtipleri arasında az geçiş yapmak gerekir. Örnekteki yazının düzyün
okunabilmesi için sistemde kidsprint yazıtipi bulunması gerekir. Çok
özel biçimse ve yazıtipi efektleri kullanmak gerekiyorsa .gif
formatında düşük renk sayısı ile yazılması, yazının her sistemde
düzgün ve aynı biçimde görünmesini garanti eder.
Paragraf ve satırbaşı
Tarayıcılar sizin sayfanızı nasıl düzenlediğinize bakmazlar. Onlar
işretlere bakarlar. Satırbaşı ve paragraf işaretleri olmadığı sürece
metin tek paragraf halinde devam eder. Bu işaretleri gördüklerinde
satırlar erkenden son bulur.
<br>
yani satır başının yaptığı etki metin parçasını boşluk bırakmadan yeni
bir satırdan devam ettirmesidir.
<p> yani paragraf işaretinin tek farkı
yeni başlayacak metin parçasından önce bir satırlık boşluk
bırakmasıdır.
Belge içerisinde başka
yere atlama
Belge içinde gidilecek
yerleri tanımlayıp bir tıklama ile sayfanın o bölümüne gidilmesini
sağlayabilirsiniz.
Bu işlemi geçekleştirmek
iki aşamalıdır.
1. Hedef belirlemek
Sayfada gidilecek noktaya hedef veya target adı verilmektedir.
Gidilecek her noktanın bir adı olmalıdır. Bu adı daha önce tanımlamak
gerekmektedir. <a name="hedef_adi"> Bu
tanım gidilecek yerde olmalıdır.
2. Bağlantı yaratmak: Link içinde iki şey'i tanımlamak
gerekmektedir. Tıklanacak metin, ve gidilecek nokta
<a
href="#hedef_adi">Tıklanacak yazı</a>
Link olarak tanımladığımız
yazı, altı çizgili ve <body> içinde
tanımlı link rengi ile görünecektir. Üzerine tıklandığında kullanıcı
hedef olarak tanımladığımız noktaya gidecektir. Bu sayfadaki
Başa dön işaretleri ve içindekiler bölümü bu tarz
bir sayfa içi atlamanın örnekleridir.
Aynı sistemde başka
dokümana atlama
Tarayıcının aynı sistem
üzerinde bulunan başka bir belgeye gitmesini sağlamak oldukça kolay.
Gidilecek belgeniz üzerinde çalıştığınız doküman ile aynı dizin
içerisinde bulunuyorsa sadece belgenin adını yazmak yeterlidir.
<a
href="boludagece.jpg"> Bolu'da Gece </a>
Bolu'da Gece
Bunun için sadece belgenin
bulunduğu dizinin göreceli veya mutlak konumu ve gidilecek dokümanın
adını belirtmek yeterlidir.
<a
href="göreceli_yol_ve_dosaya_adi">Link Yazisi</a>
Örnekler:
Kök dizinde bulunan
varsayılan belge:
<a href="/">Ana sayfa</a>
Bu sunucu üzerindeki Ana sayfa
Sunucu üzerinde /SoHo/Museum/9404/
dizininde bulunan barutcu.jpg resim belgesi
<A HREF="../SoHo/Museum/9404/barutcu.jpg">
Şinasi Barutçu</A>
Şinasi Barutçu
Mevcut dizinin altında
olan eski altdizin'indeki aramis.htm belgesi
<A HREF="eski/aramis.htm"> Aramis </A>
Mevcut dizinin bir üst
dizininde bulunan scandisk.txt saltmetin belgesi
<A HREF="../scandisk.txt">Scandisk Hakkında</A>
Başka sistemdeki bir
bölüme atlama
Internet'in temel
özelliklerinden biri URL adı verilen evrensel kaynak belirleyici
kodlama sistemidir. Bu dünyanın neresinde olursa olsun size başka bir
sunucu üzerinde başka bir dokümana veya dizine kolaylıkla erişmenizi
sağlar. Bu kaynaklar sadece WWW diye bilinen ve adresleri http:// ile
başlayan web ile sınırlı değildir.
Kullanıcıyı hipermetin
aktarım protokolu (hyper text transfer protocol, http) ile çalışan
herhangi bir sisteme yönlendirmek için evrensel kaynak belirleyici
tipini belirtmek kullanımı zorunludur. Bu örnekte URL veya internet
adresi veya evrensel kaynak belirleyici olarak http:// kullanılmıştır.
Gidilecek sayfa http://www.boyutbilgi.com.tr/ifsaksergi/index.html
olsun
<a
href="http://www.boyutbilgi.com.tr/ifsaksergi/index.html">"IFSAK Sanal
Ortam Sergisi"ne Git </a>
"IFSAK
Sanal Ortam Sergisi"ne Git
Şifreli http protokolu:
<A HREF="https://sunucu.adı">Link Yazısı</A>
Kullanımı http'ye benzer.
Daha önce belirtildiği
gibi tek URL tipi http değildir. Diğer protokoller için farklı
evrensel kaynak belirleyiciler vardır.
Bunların kullanımını
örnekler ile açıklamayalım. Protokollerin ne anlama geldiğini
açıklamak bu belgenin kapsamı dışındadır.
Haber
grupları:
Varsayılan sunucu
üzerindeki grup adına yönelik linkler:
<A HREF="news:grup_adi">Link Yazısı</A>
<A HREF="news:soc.culture.turkish"> SCT</A>
SCT
Sunucuya yönlendirilmiş
linkler:
<A HREF="news://sunucu_adi">Link Yazısı</A>
<A HREF="news://news.istanbul.edu.tr">Istanbul
Üniversitesi Haber Sunucusu</A>
Istanbul Üniversitesi Haber
Sunucusu
Belli sunucu üzerindeki
gruba yönelik evrensel kaynak belirleyiciler:
<A HREF="news://sunucu_adi/grup_adı"></A>
<A HREF="news://news.marun.edu.tr/alt.culture.turkish.internet">acti
grubu</A>
acti
grubu
Secure (Şifreli, Güvenli)
iletişim destekleyen haber sunucusu:
<A HREF="snews:secnews.netscape.com">Netscape
Güvenli Haber Sunucusu</A>
Netscape Güvenli Haber Sunucusu
Kullanıcı hesabı
kullanılarak haber sunucusuna bağlantı:
<A HREF="news://kullanıcı_adi:şifresi@sunucu.adı/">Link
Yazısı</A>
Dosya aktarım protokolu
(FTP) link'i
<A HREF="ftp://ftp.zdnet.com">ZDnet FTP
sunucusu</A>
ZDnet FTP sunucusu
Kullanıcı hesabı
kullanılarak FTP'ye bağlantı:
<A HREF="ftp://kullanıcı_adi:şifresi@ftp.sunucu.adı/">Link
Yazısı</A>
Her hangi bir e-mail
adresine gönderilecek mektup:
<A HREF="mailto:kullanıcı@doamin.adı">Link
Yazısı</A>
<A HREF="mailto:nevilo@yahoo.com">Nevit'e
mektup</A>
Nevit'e mektup
Birden fazla kullanıcıya
mektup:
<A HREF="mailto:kullanici1@domain1.adi?to=kullanici2@domain2.adi&to=kullanici3@domain3.adi">Link
Yazısı</A>
Birden fazla adrese e-mail
Mektup içerisinde
varsayılan başlık ve metin:
<A HREF="mailto:kullanıcı_adi@domain.adi.net?subject=Başlık
Buraya&body=Gövde içindeki yazı">Link Yazısı</A>
Varsayılan Başlık ve Yazı içeren mektup
Telent protokolu, uzaktaki
bilgisayara terminal bağlantısı:
<A HREF="telnet://sunucu.adi">Link Yazısı</A>
<A HREF="telnet://ttnbbs.rtpnc.epa.gov">Air
Polution BBS USA</A>
Air Polution BBS USA
Gopher Protokolu:
<A HREF="gopher://sunucu.adi">Link Yazısı</A>
<A HREF="gopher://gopher.metu.edu.tr">ÖDTÜ
Gopher Sunucusu</A>
ÖDTÜ Gopher Sunucusu
Sayfalara resim ekleme
Tüm tarayıcıların resim
desteklemediğini unutmayın. Sayfanız ne olursa olsun resimsiz
görünebilmeli. Bu sayfayı ziyaret edenlere daha fazla serbesti
sağlayıp, resimlerin görünemediği durumlarda sayfaya gelen ziyaretçiyi
eli boş döndürmemiş olmaya yarar.
HTML'de resimler
yazılardan bağımsız bir şekilde sunucu üzerinde ayrı dosyalar olarak
bulunurlar. Resim ancak gif ve jpg gibi
tarayıcının içinden görünebilien formatta ise sayfada
kullanılabilir. Resimler evrensel kaynak belirleyici kuralları
dahilinde internetin herhangi bir yerinden çağrılabilirler. Çağrılan
resim aynı dizin içerisinde ise konum kısmına sadece dosya adının
yazılması yeterli olacaktır.
<IMG
SRC="resim.gif">
<IMG SRC="http://sunucu.adi/dizin_adi/resim.jpg">
Diğer sayfa elemanları
gibi resimlere link eklemek olasıdır. Diyelimki resim.jpg'ye
tıklayınca dosya.htm veya belirli bir adresin açılmasını istiyoruz:
<A
HREF="dosya.htm"><IMG SRC="resim.gif"></A>
<A HREF="Gidilecek_Adres"><IMG SRC="http://sunucu_adi/dizin_adi/resim.jpg"></A>
Resimler hakkında
söylenmesi gereken en önemli şey boyutudur. Aşırı veya bilinçsiz
kullanımı sayfanızı gerçekten ağırlaştırabilir. Sayfanızın şimşek gibi
açılmasını istiyorsanız resim boyutlarını 1-5K arasında tutmaya
çalışıp, tüm sayfa artı resimlerin 30K'ye geçmemesine dikkat edin. Bir
birine atlayan sayfalarınız varsa aynı resimleri tekrar kullanmaya
çalışıp yeni resim sayısını azaltın.
Resimler içerisinde
kullanılan ekstra bazı işaretler zaman içerisinde gereklilik nedeniyle
doğmuştur.
WIDTH=300 HEIGHT=200 Resim boyutları, HTML içinde
belirtildiğinde sayfa daha çabuk yüklenir, tarayıcı sayfayı çizmek
için gereken resim boyutunu almak için sunucunun yanıtını beklemek
zorunda kalmaz.
ALT="resim yazısı" Alt işareti, resim
yokluğunda ve yükleninceye kadar görünen yazı.
BORDER=sayı kenar kalınlığı, mevcut renk
ile istenen kalınlıkta gösterilir.
VSPACE=Sayı HSPACE=Sayı Resim etrafında
dikey ve yatay eksende kullanılacak boşluk.
ALIGN=TEXTTOP/ABSCENTER/ABSBOTTOM/BOTTOM
ALIGN=LEFT/CENTER/RIGHT Hizalama
işaretleri, gerektiğinde resim ile birlikte kullanılabilir.
LOWSRC="dusuk_rezolusyon.gif" Asıl resim
yükleninceye kadar çabuk yüklenebilen düşük çözünürlüklü resim.
<IMG
SRC="deneme.gif" WIDTH=300 HEIGHT=200 ALT="resim yazısı" BORDER=0 >
Ses Dosyaları
Bir Sayfa yüklendiğinde
otomatik olarak ses dosyasının çalması nasıl sağlanır?
<EMBED
SRC="ses.wav" AUTOSTART="TRUE" HIDDEN="TRUE" LOOP=3 > WAV
<EMBED SRC="ses.au" AUTOSTART="TRUE" HIDDEN="TRUE"
LOOP=2 > AU
<EMBED SRC="children.mod" HIDDEN="FALSE" WIDTH="166"
HEIGHT="95" autostart="true" loop="false"> MOD
<EMBED SRC="enter.mid" HIDDEN=true AUTOSTART=true
LOOP=true > MIDI
Aktif Ses Kullanımı:
<EMBED SRC="ses.wav" NAME="snd" WIDTH="1" HEIGHT="2"
SES> Here is a <A HREF="page.htm"
OnMouseOver="Play_()">link</A> aktif ses
Tablolar:
Tablolar artık HTML'nin
vazgeçilmez parçalarıdır. Tablolar <TABLE >
ile tanımlanır. </TABLE> ile biter. Her
satır: <TR> ile başlar
</TR> ile biter. Haneler:
<TD> ile başlar </TD>
ile biter. Başlık kısmı <CAPTION>
içindedir. Border=0 tablo kenar kalınlığını belirtir.
İşte basit bir tablo:
<TABLE
Border=1>
<CAPTION>Başlık</CAPTION>
<TR><TD>satır1 Sutun1</TD><TD>satır1 Sütün2</TD></TR>
<TR><TD>Satır 2 Sutun 1</TD><TD>Satır 2 Sütün
2</TD></TR>
</TABLE>
Tablo başlık kısmıda
<TABLE > içerisinde kullanılabilen
seçenekler şu şekilde:
Border=sayı tablo kenar kalınlığı
Width=sayı tablo genişliği, piksel olarak
Width=yüzde tablo genişliği, yüzde olarak
bu ikisinden sadece biri kullanılabilir.
CELLPADDING=sayı Nesne-hücre aralığı
CELLSPACING=sayı Hücre-Hücre aralığı
BGCOLOR="#xxxxxx" Tablo Arkaplan Rengi
BACKGROUND="resim.jpg" Tablo Arkaplan
Resmi
ALIGN=right/left/center Tablo hizalama
COLS=sayı Sütün sayısı ( #n adet eşit
genişlikte sütün, eşit sütün genişlikli tablo)
Satır
<TR> içerisinde kullanılan komutlar:
ALIGN=CENTER/RIGHT/LEFT yatay hizalama
VALIGN=TOP/CENTER/BOTTOM/BASELINE dikey
hizalama
BGCOLOR="#xxxxx" Satır Arkaplan rengi
BACKGROUND="resim.jpg" Satır Arkaplan
Resmi
Hücre
<TD> içerisinde HTML elemanlarının kendi
komutlarına ilave olarak kullanılabilen komutlar:
ALIGN=CENTER/RIGHT/LEFT yatay hizalama
VALIGN=TOP/CENTER/BOTTOM/BASELINE dikey
hizalama
BGCOLOR="#xxxxx" Hücre Arkaplan rengi
BACKGROUND="resim.jpg" Hücre Arkaplan
Resmi
COLSPAN="2" Birleşen kolon sayısı
ROWSPAN="2" Birleşen satır sayısı
İç içe tablo
kullanabilirmiyim? Hanelerin içerisinde ikinci bir tablo dahil HTML
elemanlarından herhangi biri olabilir.
Bir sayfada yan yana dört
resim yerleştirip, altına adlarını yazmak istiyorum.
İlk önce, 4 sütün 4 satır
bir tablo yaratın. Her tablo satırı <TR>
ile başlar </TR> ile biter. Haneler <td>
ile başlar </td> ile
biter.
<TABLE
Border=0 >
<TR><TD></TD><TD></TD><TD></TD><TD></TD></TR>
<TR><TD></TD><TD></TD><TD></TD><TD></TD></TR>
<TR><TD></TD><TD></TD><TD></TD><TD></TD></TR>
<TR><TD></TD><TD></TD><TD></TD><TD></TD></TR>
</TABLE>
Resimleri hanelere yani <td>
ve </td> arasına yerleştirin. Tablo elemanlarında önemli olan elamanın
</td> ve <td> arasına gelmemesidir. Yazıyı bir sonraki satırda aynı
hanenin altına denk gelecek şekilde yerleştirin.
Bir kaç resmi birleştirip
tek resimmiş gibi yüklemek istiyorum:
<table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0">
0 aralıklı bir tablo tanımlar. Hücreler içerisindeki resimler arasında
mesafe yoktur.
Formlar:
Formlar kullanıcılardan
gelen bilgileri standart şekillerde alan sayfanın etkileşimli
alanlarıdır. Form kullanmanın e-mail almaya göre bir çok avantajı var.
Eğer uygun yazılımlar geliştirirseniz form bilgilerini doğrudan
istediğiniz yazılıma yönlenirebilirsiniz. Herhangi bir yazılım
kullanmıyorsanız formunuzu ilk örnekteki gibi salt metin olarak e-mail
adresinize gelecek şekilde ayarlayabilirsiniz.
<form action="mailto:kullanici@adresiniz.net?subject=Konu Başlığı"
method="POST" enctype="text/plain" >
Form Elemanları
</form>
Cgi için örnek POST
komutu:
<form method="post" action="http://sunucu_adi/cgi-bin/program_adi.pl?değişken">
</form>
GET
komutu nadir kullanıldığından anlatılmayacak.
Formlarda kullanılan bazı
alan seçenekleri:
Radyo Buton'u tipi:
<BR>Soru1.
<BR><INPUT TYPE=Radio CHECKED NAME="Soru_adi1"
VALUE="Birinci_Yanıt"> İkinci_Yanıt
<BR><INPUT TYPE=Radio NAME="Soru_adi1" VALUE="İkinci_Yanıt">
İkinci_Yanıt
<BR><INPUT TYPE=Radio NAME="Soru_adi1" VALUE="Üçüncü_Yanıt">
Üçüncü_Yanıt
Liste tipi soru:
<BR>Soru2<BR>
<SELECT NAME="Soru_adi2" >
<OPTION> Seçenek1
<OPTION> Seçenek2
<OPTION> Seçenek3
</SELECT><BR>
Küçük metin:
<BR>Soru3:<BR>
<INPUT TYPE=Text NAME="Soru_adi3" VALUE="varsayılan_değer"
SIZE=25 MAXLENGTH=30><BR>
Geniş metin alanı:
<TextArea NAME="Soru4" ROWS=7 COLS=35 MAXLENGTH=100>
Varsayılan Yazı
</TextArea><BR>
Kutu işaretleme tipi soru
<Br> <INPUT TYPE="checkbox" NAME="Soru_adi3"
VALUE="seçenek1">seçenek1
<BR> <INPUT TYPE="checkbox" NAME="Soru_adi3"
VALUE="seçenek2">seçenek2
<BR> <INPUT TYPE="checkbox" NAME="Soru_adi3"
VALUE="seçenek3">seçenek3
</UL>
Gönderme ve Sıfırlama
butonları:
<INPUT TYPE=Submit NAME="Gönder" VALUE="Gönder">
<INPUT TYPE=Reset NAME="Reset" VALUE="Reset">
Çerçeveler, Frames
Çerçeveler veya Frames
Netscape Navigator (2.0 üstü) ve Internet Explorer (3.0 üstü)
tarafından desteklenen işaretlerdir. Aynı çerçeve içerisinde birden
fazla sayfanın açılmasını sağlar. Çerçeve yapısı HTML'ye benzerdir,
sadece <BODY> yerine <FRAMESET> içerir.
<FRAMESET> çerçeve içeren
dokümanın hangi dokümanların bileşiminden oluşacağını ve bu
dokümanların hangi biçimde yan yana geleceğini tanımlayan basit bir
dokümandır. <FRAMESET>'den önce herhangi bir işaret olmamalıdır, yoksa
tarayıcı tarafından gözardı edilir.
Örnek bir Frame dokümanı:
<HTML>
<HEAD>
</HEAD>
<FRAMESET>
</FRAMESET>
</HTML>
Frame set içerisinde ROWS
ve COLS yardımı ile dokümanın yaty mı dikey mi bölüneceği tanımlanır.
Yine Frameset içerisinde her bölmeye ayrılan alan piksel veya yüzde
olarak tanımlanabilir.
Yatay bölünen doküman:
ROWS="row_height_value_list"
<FRAMESET ROWS="20%,60%,20%">
<FRAMESET ROWS="100,*,100">
Frame komutu ilave olarak
içerideki belgelerin özelliklerini belirler, dikkat ederseniz her
pencereye bir isim verildi. Bundan sonra kullanılacak linklerde bu
isimlerin kullanımı tıkalndığında istenen belgenin hangi çerçevede
açılacağını belirler.
Aşaığdaki örnekte ilk
sütün 150 piksel genişlikte, soldaki çerçevenin adı solframe, sağdaki
çerçevenin adı sagframe olarak atandı. Solda açılacak belge solsayfa.htm
sağda açılacak belge ise sagsayfa.htm adını taşıyor.
<FRAMESET
COLS="150,*" >
<FRAME SCROLLING="yes" NAME="solframe" SRC="solsayfa.htm"
>
<FRAME SCROLLING="yes" NAME="sagframe" SRC="sagsayfa.htm"
>
</FRAMESET>
Frame komutunda kullanılan
seçenekler:
SCROLLING="yes|no|auto"
NORESIZE
Çerçevesiz Doküman:
<noframes> <a href="main.html">Ana sayfa</a> </noframes>
Çerçeveler sonlandırılmak
istendiği zaman top seçeneği kullanılmalıdır.
<a href="test.html" target="_top">Çerçeveden
Çık</a> Çerçeveden Çık
Comment Tag, veya Bilgi
<!-- --> işareti içerisinde yazılanlar
sayfa içerisinde görünmez ve sadece view source yapıldığı zaman bilgi
verme amacını taşır. Bazı Javascript program parçalarnı eski
tarayıcılardan saklamak için yine <!-- -->
kullanılır. Eski programa dillerine alışkın olanlar için bu işareti
REM ibaresine benzetebiliriz.
META-işaretler:
Meta işaretler
tarayıcılar, arama motorları ve sayfaya gelebilecek yazılımlara
yönelik bilgiler içeren işaretlerdir. Sık kullanılan bir kaç
Metaişaretin anlamını açıklamak yeterli olacaktır. Meta işaretler
sayfada <HEAD> bölümü içerisine
yerleştirlir.
<META HTTP-EQUIV="Content-Type" CONTENT="text/html; charset=iso-8859-9">
Turkish Metatag, Sayfanın Türkçe olduğunu ve uluslarası standart
ensititüsünün ISO-8859-9 standardına uygun yapıldığını gösterir.
<META NAME="generator" CONTENT="Yazılım Adı"> Generator Meta
tag, sayfanın hangi yazılım ile hazırlandığını gösterir.
<META NAME="Author" CONTENT=" Nevit "> Author Meta tag sayfanın
hazırlayıcısı olan kişiyi gösterir.
<META NAME="keywords" CONTENT="keyword, keyword, keyword">
Content Meta tag Anahtar kelimelerin burada bulunması sadece bu bölüme
bakan bazı arama motorlarının işini kolaylaştırır.
<META NAME="description"CONTENT=" Sayfanın tanımı ">
Description Meta tag Bazı arama motorları arama motorunu kullanan
kişilere bu bölümü gösterirler.
<META HTTP-EQUIV="Refresh" CONTENT="7;URL=index.html"> Refresh,
İtme teknolojisi ile devreye giren bir meta işarettir. Sayfaya gelen
kişi herhangi bir işlem yapmasa bile başka bir sayfaya aktarılır.
<META HTTP-EQUIV="Content-Type" Content-Base: "http://www.geocities.com/SoHo/Studios/9594>
Content Base, sayfa içeriğinin bulunduğu URL'yi gösterir.
Türkçe
Uluslararsı standartlar ensitütüsü ISO-8859-9'u Türkçe standardı
olarak kabul ediyor. IE ve Netscape'de bunu destekleyenlerdendir.
Türkçe standartlarına uygunluu denetlemek için önce browserinizin
düzgün çalıştığından emin olmanız gerekir. Bunun için
http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/test/ adresinde Browerinizin
ISO-8859-9 karakterlerini düzgün gösterip göstermediğini kontrol edin.
ISO8859-9 Ansi-Turkish ve
Windows-1254 ile neredeyse aynı karakter tablosuna sahip. ASC-II
harfleri olduğu yerde çıkmasına rağmen Batı standardı olan ISO-8859-1
'den farklı olarak Türkçe harfler tanımlıdır.
Ayarlarınız doğru ise
hepsinde sorunsuz Türkçe görürsünüz.
Özet:
HTML Basit bir işaretleme dilidir ve Hypertext Markup Language
kıstaltmasıdır. WEB'de gördüğünüz tüm *.htm ve *.html uzantılı
dokümanlar bu şekilde yazılmış.
<body> ve </body> arasındaki kısım
dokümanın ana kısnmını oluşturur.
Burada paragraflar
<p> ile başlar biter. Bundan sonra her
ikisini yazmiyacağım. bitişler / içerir. yani paragrafın bittiği yerde
istenirse </p> konur.
Bu şekilde hazırlanmış
doküman web'de belli bir adrese konulunca isteyen buna girip içeriğine
bakabilir.
Hala bir çok kişi
Browserlerin 3.0 sürümleri kullaniyorlar. Opera kullanlar, Unix,
Linux, Mac, OS/2 kullananlar var dünyada.
İletişimin amacı
ziyaretçilere sorun çıkartmak olmamalı.
Dokümanın bir yerine resim
koymak için, öncelikle en iyisi resim ve doküman aynı dizinde
olmalılar. Değillerse resimin bulunduğu yer
dokümana tanıtılmalı. En basit resim ekleme komutu
<IMG SRC="resim_adi.gif"> şeklinde. Bu
arada dediğim gibi resim aynı
dizinde olmalı.
Size basit bir HTML örneği
veriyorum:
<HTML>
<BODY>
<P>Merhaba </P>
<IMG SRC="resim.gif">
</BODY>
</HTML>
Burada merhaba diye bir
yazı ve bir'de resim.gif adında bir resim olacak. Bunu notepad'e
kopyalayın ve deneme1.htm adı ile kaydedin. Daha sonra Netscape ile
deneme belgesini açın. Resim görünmüyorsa o dizin içerisinde resim.gif
adında bir dosya olmadığı içindir. Bunu sağladığınız anda yazı ve
resim görünecek.
Bazı HTML Linkleri:
|